A note on nokkurr
ÚtdrátturÚtdrátturÍ málfræði Noreens (1970) eru gefin 14 afbrigði af fornafninu nokkurr og fjögur af nokkuð. Hreinn Benediktsson (1961–62) rakti þróun hins upphaflega ja-/jo-stofns nekkverr til a-/o-stofnsins nokkurr. Nákvæm athugun leiðir í ljós að lítið er af heimildum um ólíkar beygingargerðir á hverju tímabili íslenskrar málsögu og beygingarafbrigðin verða ennþá færri ef litið er á hvert handrit fyrir sig. Þrátt fyrir þetta gerir Hreinn ráð fyrir því að í Íslensku hómilíubókinni megi finna merki um þrenns konar beygingu og auk þess nokkur dæmi um einstakar orðmyndir sem tilheyri öðrum beygingargerðum.
Í þessari grein er því aftur á móti haldið fram að beygingargerðin með nekkerr, sem Hreinn gerði ráð fyrir en Noreen ekki, eigi rót sína að rekja til umritunarreglu sem Wisén (1872) og Larsson (1891) beittu. Ef litið er á einstaka texta í Hómilíubókinni kemur í ljós að þar er yfirleitt notað formið nekkverr og með því er annaðhvort haft nakkvat eða nekkvat (en ekki hvort tveggja). Aðeins tvö dæmi fundust um nakkvarr, tvö um nakkverr og eitt nekkvarr.
Þau 11 dæmi sem finna má um stofninn nøkkv- eru öll í tveim ungum textum. Aðeins tvö dæmi fundust um nokk- eða nƒkk-, en þau geta eins átt samleið með nakkvarr-dæmunum.
Auk þessa eru í greininni nokkrar athugasemdir sem varða notkun Hreins á Alexanders sögu sem heimild.
Andrea de Leeuw van Weenen
Department of Comparative Linguistics Leiden University A.de.Leeuw.van.Weenen[at]let.leidenUniv.nl Útdráttur
A note on nokkurrKeywords: nokkurr, indefinite pronouns, orthography, abbreviation systems, Icelandic Homily Book, Alexanders saga.
Noreen (1970) lists 14 variants of the pronoun nokkurr and 4 of nokkuð. Hreinn Benediktsson (1961–62) has traced the development of the original ja/jo-stem nekkverr to the a/o-stem nokkurr. It turns out that the amount of different paradigms within each period is very limited, and even more so, if one looks at individual manuscripts.
For the Icelandic Homily Book, however, Hreinn still comes up with 3 main paradigms and a number of occasional forms from a few others. In the present paper it is argued that the nekkerr paradigm postulated by Hreinn (but not mentioned by Noreen 1970) is due to an overly rigid transcribing rule employed by Wisén (1872) and Larsson (1891). Looking at the individual texts in the Homily Book one finds that in the majority of the cases nekkverr is used, in combination with either nakkvat or nekkvat (but not both). Only two nakkvarr forms are found, two nakkverr forms, and a single nekkvarr form.
The 11 nøkkv- forms are concentrated in two younger texts. Of a potential nokk- or nƒkk- paradigm only two forms are found, which can also be interpreted as belonging to the nakkvarr paradigm.
Further, a few addenda are made to Hreinn’s treatment of Alexanders saga.
Andrea de Leeuw van Weenen
Department of Comparative Linguistics Leiden University A.de.Leeuw.van.Weenen[at]let.leidenUniv.nl | ||||
