Leita í textum Íslenska málfrćđifélagsins    Leita í öllu efni á Kvisti


On the Acquisition of Derivational Morphology in Icelandic: Learning about -ari

Höfundur:  Randa Mulford
Birtist í: Íslensku máli og almennri málfrćđi: 5. árgangi, 1983, bls. 105 - 125

Útdráttur

Í þessari grein er sagt frá tilraun sem gerð var til að kanna vald barna á orðmyndunar­viðskeytinu -ari í íslensku. Prófuð voru 3-6 ára börn og athugað í fyrsta lagi hvort þau gætu fundið rétta sögn ef þeim var gefið nýtt nafnorð (gerandnafn eða tækisnafn) sem endaði á -ari. Í öðru lagi var kannað hvort börnin gætu myndað nafnorð (gerandnafn eða tækisnafn) af þekktum eða kunnuglegum sögnum. Öll börnin gátu fundið réttar sagnir (nafnhætti) í flestum tilvikum þegar þeim voru gefin -ari-nafnorð (sjá töflu nr. II). En þegar börnin áttu sjálf að mynda nafnorð af sögn, varð árangurinn nokkuð misjafn eftir aldri en heildarniðurstöðurnar voru svipaðar og í samsvarandi prófi sem lagt hefur verið fyrir enskumælandi börn (sjá Clark & Hecht 1982). Yngstu börnin nota oft aðrar gerðir nafnorða en -ari-orð, en þau eldri nota oftast -ari-orð, fyrst annarri merkingunni (oftast koma gerandnöfnin fyrst — sbr. töflu III) og síðar í báðum. Niðurstöðurnar úr enska (eða bandaríska) og íslenska prófinu eru bornar saman með sérstöku tilliti til þriggja þátta sem gætu haft áhrif. Í fyrsta lagi gæti gerð prófsins sjálfs haft áhrif. Í öðru lagi gætu sérkenni hvors máls um sig valdið einhverju um þann mismun sem fram kemur. Í þriðja lagi gætu svo almenn lögmál um máltöku verið að verki. Bent er á að með því að leggja próf af þessu tagi fyrir í mismunandi löndum (þ. e. á mismunandi málsvæðum) ætti að vera hægt að gera sér grein fyrir því hverju hinir mismunandi þættir valda um það sem er frábrugðið eða sambærilegt í niðurstöðunum frá einu landi til annars.


Forritun og hönnun: ©2006-2010 Frćđi ehf.